Güneşe çıkarken dikkat!

06.08.2007

Güneşe çıkarken dikkat!
Güneş ışınları ve yapay ışık kaynaklarından elde edilen ultraviole ışınlarının, insan cildi üzerinde birçok faydaları olduğu gibi zararları da bulunuyor. Yaz güneşinin yeni yeni ısıtmaya başladığı bugünlerde alınan bazı önlemler güneş ışınlarının cildimiz üzerindeki olumlu etkilerini artırırken, olumsuz etkilerini de en aza indirmek için büyük faydalar sağlar. Güneşin zararlı ışınlarından korunmak, özellikle hassas cilde sahip kişiler için oldukça önemli. Peki, kimler güneşten korunmalı, bu korunma nasıl olmalı, güneşin her cilt tipine göre etkisi farklı mı, güneş kremlerinin korunmada yeri nedir? Tüm bu soruların yanıtlarını Alman Hastanesi dermatoloji uzmanlarından Dr. Belma Bayraktar verdi.

Cildimizi güneşin zararlı etkilerinden nasıl korumalıyız?
Güneşin, ciltte D vitamini üretimi, zararlı mikropların yok edilmesi, insan psikolojisine olumlu etkisi, ısınma, sedef hastalığı ve ultraviolenin tedavi ettiği bazı hastalıklardaki olumlu etkileri çok açıktır. Işık duyarlılığı tabloları, güneş yanıkları, deri yaşlanması ve deri kanserleri, ciltte lekelenmeler, gözde lensin yaşlanması ve katarakt oluşumu da bilinen zararlı etkilerindendir. Özellikle çocukluk ve ergenlik dönemleri başta olmak üzere bireylerin yaşamlarının her döneminde güneşten korunmaları gerekmektedir. Ancak günümüzdeki popüler kozmetik anlayış nedeniyle güneş banyoları ve solaryumlar toplumlarda büyük rağbet görmektedir. Çoğu birey yaşamı boyunca alacağı toplam ultraviole miktarının çoğuna 20 yaşına kadar maruz kalıyor.

Güneş kremlerinin korunmada yeri ne?
Bu ürünler sadece sahilde ve güneşte değil, fotosensitivite, deri yaşlanması ve deri kanserlerinin önlenmesi amacıyla günlük olarak da kullanılmaya başlanmıştır. Minimal koruma faktör 2-12 arası, orta derecede koruma 12-30 faktör arası, yüksek koruma 30 ve üzeridir. Güneşten koruyucu preparatlar güneşten korunmada altın standart olarak kabul edilmesine rağmen son zamanlarda doğru kullanılmamaları nedeni ile beklenen etkide olmadıkları bildirilmektedir. Ürün santimetrekareye 2 mg. olarak sürülmelidir. Az sürülürse koruma oranı düşecektir. Güneşten koruyucu preparatlarda etkinlik açısından ter, su ve egzersiz esnasında deride kalabilmelerini sağlamak en önemli problem olarak görülmektedir. 6 aydan küçük bebeklerde alerjik reaksiyon nedeniyle koruyucudan ziyade şapka, şemsiye ve diğer fiziksel yöntemlere başvurulmalıdır.

Saçlar güneşten olumsuz etkilenir mi?
Saç ve saçlı deri koruması için koruyucu spreyler geliştirilmiştir. 15 faktör içerikli koruyucular saçların güneşten kuruması ve hasarlanmasını önler. Boyalı saç ise, zaten bir miktar hasar gördüğü için güneşten olumsuz etkilenir. Koruma yanında nemlendiricili ve vitaminli saç bakım kremlerinin kullanımı faydalı olacaktır.

Hangi cilde hangi koruma?
Güneşin farklı ciltlere ve farklı ten renklerine karşı etkisi ayrıdır. Her deri tipinin koruma faktörü farklı olmalı

Tip 1: Daima güneş yanığı oluşur, asla bronzlaşmazlar. Beyaz deri. 15-30 faktör arası koruyucu gereklidir.

Tip 2: Sıklıkla güneş yanığı oluşur, bazen bronzlaşma olur. Beyaz deri.15 -30 faktör arası.

Tip 3: Kolay bronzlaşır, nadiren yanarlar. Beyaz-açık kahverengidir. 10-15 arası yeterlidir.

Tip 4: Hiç yanmaz, daima bronzlaşır, Akdeniz tipi. Orta kahverengidir. 6-10 arası yeterlidir.

Tip 5: Esmer deri. Tam bronzlaşma. 4-6 arası yeterlidir.

Tip 6: Siyah deri, zenci. Koruyucuya gerek yok.

Tip 1 ve 2 olan kişiler hiçbir zaman uzun süreli güneş banyosu yapmamalı, küçük yaşlardan itibaren güneş koruyucu kullanma günlük alışkanlık haline getirilmelidir.

Krem kullanırken…
Güneşten koruyucu ürün kullanımında dikkat edilmesi gereken bazı noktalar şunlar:
•  Öncelikli olarak cilt tipinizi belirleyin. Ardından cilt tipinize uygun olan bir krem belirleyin. Gerekirse bir dermotoloji uzmanından yardım isteyin…
•  Koruma faktörü en az 15 olmalı.
•  Güneşe çıkmadan 15-20 dakika önce kuru deriye uygulanması gerekir.
•  Her 2 saatte bir tekrarlanmalı.
•  Deri eşit miktarda kaplanmalı, arada yamalar kalmamalı.

Yaşlanmak istemiyorsanız…
Koruyucu gözlüklerin kullanılması
En iyi mekanik korunmayı giysiler sağlayabilir. Baş çevresini yaklaşık 10 cm genişliğinde çevreleyen hafif dokulu, plastik, geniş kenarlı şapkalar bütün yüz ve boynu korur. Ultraviole koruma açısından gözenek sayısı, dokumanın tipi, rengi, ağırlığı ve kalınlığı gibi bazı parametreler önem kazanır. Beyazlatılmış pamuk, krep, viskon ve yapay ipek ultraviole ışınından korunmada geçirgen olmaları dolayısıyla önerilmez. Ağartılmamış pamuk ve ipek gibi materyaller ultraviole ışınlarını en iyi şekilde yansıttıkları veya absorbe ettikleri için en iyi seçimlerdir. Koyu renkler açık renklerden daha fazla koruma sağlarlar. Giysinin gerilme, ıslanma, yıkama ve ütülenmesi koruma değerini değiştirir.

Gölgelerin doğru kullanılması:
Güneş ışınını yansıtan su, çimen, kum, kar ve buzlanma etkisi ultraviole indeksini etkiler. Güneşli günlerde dış ortamda gölge aranmalı, şemsiye gibi fiziksel bariyerler kullanılmalıdır. Ev ve otomobil camlarına yapıştırılabilen ultravioleyi bloke eden koruyucu akrilik film veya camlar üretilmektedir. Fotoyaşlanmanın önlenmesinde bu ürünlerden yararlanılabilir.

Güneşte bulunma zamanı
Ultraviole ışınlarının yarısı yazın öğlen vakti dört saat içinde yeryüzüne ulaşır. Saat 10:00-14:00 arasında güneşin en zararlı olduğu saatlerde güneş maruziyetinden kaçınmak fotoyaşlanmayı yavaşlatır.

Koruyucu ürünlerin kullanılması
Güneşten koruyan ürünler Amerikan Sağlık Dairesi (FDA) tarafından minimal koruma faktör 4-12, orta derecede koruma 12-30 ve yüksek koruma 30 ve üstü olarak 3 kategoride sınıflamıştır. Yüksek faktörlü koruyucuların fotoyaşlanmayı engellediği, düşük faktörlülerin ise kısmi etkili olduğu bildirilmiştir. Doğru miktarda uygulanmadıklarında ise terleme, yüzme gibi çevresel faktörlerden etkilendiğinden etki azalmaktadır.
Akşam

Kategori: Bilim Teknoloji ve Saglik